3 miljoen supporters wereldwijd Word lid

Mensenrechteneducatie

Deel:
Kinderen kijken naar de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

Kennis over de mensenrechten is onontbeerlijk voor de naleving ervan. Amnesty International wil huidige en toekomstige generaties inspireren tot een positieve rol in het sterk houden van het draagvlak voor de mensenrechten. Mensenrechteneducatie in binnen- en buitenland helpt daarbij.

Nieuws

Definitie

Mensenrechteneducatie is: onderwijs en bewustwording waardoor volwassenen en jongeren de kennis, vaardigheden en attitudes ontwikkelen die het respect voor mensenrechten versterken. Mensenrechteneducatie brengt een kritische manier van denken en handelen bij om tegen schendingen van mensenrechten in actie te komen. Uitgangspunt van de mensenrechteneducatie is de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.

Wat Amnesty doet

Zie ook de pagina Mensenrechten op school.

  • Amnesty werkt ervoor mensenrechteneducatie wereldwijd in te voeren, in zowel onderwijs als het werk van nationale en internationale organisaties en instellingen.
  • Amnesty zet zich ervoor in dat mensenrechteneducatie onderdeel is van alle onderwijs in Nederland, te beginnen met het basisonderwijs.
  • Amnesty heeft een netwerk van vrijwilligers die op talloze scholen, van alle onderwijsniveaus, mensenrechteneducatie ondersteunen en gastlessen geven.
  • Amnesty heeft een Special Programme on Africa waarin mensenrechteneducatie een belangrijke plaats heeft.
  • Amnesty steunt die educatie in landen waar eerder, door onderdrukking en oorlog, het ontwikelen van een bewustzijn van mensenrechten werd tegengewerkt of bedreigd.

Het belang van mensenrechteneducatie

In de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) staat in artikel 26.2: 'Het onderwijs zal gericht zijn op de volle ontwikkeling van de menselijke persoonlijkheid en op de versterking van de eerbied voor de rechten van de mensen en de fundamentele vrijheden. Het zal het begrip, de verdraagzaamheid en de vriendschap onder alle naties, rassen of godsdienstige groepen bevorderen en het zal de werkzaamheden van de Verenigde Naties voor de handhaving van de vrede steunen.'

Bij mensenrechteneducatie gaat het om mensenrechten in het onderwijs en door het onderwijs. Het gaat om kennis, vaardigheden en het ontwikkelen van een houding die mensenrechten beschermt en bevordert.

Kennis Zoals van de historische achtergrond van de mensenrechten en de Universele Verklaring van de Rechten van de Men; begrijpen waarom mensenrechten zo belangrijk zijn, mensenrechtenschendingen herkennen, inzien waarom sommige rechten 'botsen'.

Vaardigheden Behalve om weten gaat het om 'kunnen': de juiste informatie verzamelen, kritische vragen stellen, discussiëren aan de hand van argumenten, kunnen samenwerken en een actie organiseren.

Houding Daarbij hoort een attitude die getuigt van respect voor het eigene én het andere, die betrokkenheid toont bij de grote wereld en de directe omgeving, en die getuigt van een besef van verantwoordelijkheid.

Mensenrechteneducatie in het Nederlandse onderwijscurriculum

Amnesty lobbyt om mensenrechten structureel in de verschillende curricula te krijgen. Amnesty biedt ook materiaal aan voor (gast)docenten en leerlingen.

In de uitspraken van Nederlandse politici, in overheidsmaatregelen en in het publieke debat zien we weerspiegeld dat men lang niet altijd een groot belang hecht aan mensenrechten. Misschien ook minder dan voorheen. Onderzoek wijst uit dat de kennis over mensenrechten beperkt is. Een flinke inspanning om het belang van mensenrechten onder aandacht te brengen, is daarom het doel van mensenrechtenorganisaties. Amnesty wil laten zien wat de verbanden zijn tussen algemene beginselen, zoals die van de universaliteit van mensenrechten en de rechtsstaat, en de actualiteit van maatschappelijke discussies in Nederland.

Kinderrechten en mensenrechten hebben geen vaste plek in het Nederlandse onderwijscurriculum. Dit ondanks internationale verplichtingen, zoals die voortvloeien uit de VN-mensenrechtenverdragen (1966), het Verdrag tegen discriminatie van vrouwen (1979) en het Verdrag voor de rechten van het kind (1989). Belangrijk is dat in Nederland internationale verdragen boven de Grondwet staan. In 1993 herbevestigden de VN (Nederland was medeondertekenaar) in de VN-wereldconferentie over mensenrechten: 'Onderwijs over mensenrechten en het verspreiden van de juiste informatie, theoretisch en praktisch, spelen een belangrijke rol in de bevording van en het respect voor mensenrechten...en moeten geïntegreerd worden in het onderwijsbeleid.'

Voor het feit dat in Nederland mensenrechteneducatie niet verankerd is in het onderwijs, is de regering reeds verscheidene malen op de vingers getikt. Door bijvoorbeeld de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties, het Kinderrechtencomité en door de mensenrechtencommissaris (Raad van Europa) Thomas Hammarberg.

Amnesty op school

Zie ook de webpagina Mensenrechten op school.

Elk schooljaar verzorgen diverse organisaties die zich bezighouden met mensenrechten tezamen honderden gastlessen, lezingen, acties, spreekbeurten en dergelijke. Er is kennelijk een concrete behoefte bij het onderwijsveld als het gaat om mensenrechteneducatie. Ook Amnesty International biedt concrete lespakketten, gastlessen, actiematerialen, informatie en mogelijkheden voor Maatschappelijke Stages (voortgezet onderwijs) aan. Elke schooljaar worden hiermee ten minste 60.000 leerlingen in basis- en voortgezet onderwijs bereikt. Lespakketten van Amnesty International en andere informatie vindt u op  www.amnestyopschool.nl.

Websites over dit onderwerp

Amnesty International is niet verantwoordelijk voor informatie op externe websites.

Recent bekeken pagina's

Amnesty International: voor de mensenrechten

Amnesty International werkt voor naleving van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en andere internationale verdragen en verklaringen voor de mensenrechten. Wij doen over de hele wereld onderzoek naar schendingen van de mensenrechten en voeren actie om die schendingen tegen te gaan.